Het strafrechtsonderwijs in Leiden
Strafrecht als onderdeel van de studie Rechtsgeleerdheid
Strafrecht is een van de belangrijkste rechtsgebieden, naast onder andere civiel recht en staats- en bestuursrecht. Kennis van het strafrecht is voor elke rechtenstudent onontbeerlijk. Strafrecht is naast een bijzonder technisch en uitdagend vakgebied, vooral een heel interessant onderdeel van het recht.
Meer dan andere rechtsgebieden staat het strafrecht volop in de belangstelling. De media berichten vaak over strafrecht, maar doen lang niet altijd recht aan de complexiteit van dit rechtsgebied. Er wordt gestrooid met allerlei termen zonder deze altijd op de juiste wijze te gebruiken: verdachte, dader, slachtoffer, officier van justitie, rechter-commissaris, opzet, noodweer, poging, vonnis, terbeschikkingstelling, taakstraf.
In het strafrechtonderwijs in Leiden wordt, vaak aan de hand van actuele en alledaagse voorbeelden, de theorie van het straf- en strafprocesrecht uiteengezet. In Leiden wordt in de bachelor twee keer strafrecht gedoceerd, in het eerste en het derde jaar. Na afronding van de bachelor kan worden gekozen voor de masterspecialisatie straf- en strafprocesrecht.
Straf- en strafprocesrecht in de bachelor
In het eerste jaar van de bachelor wordt in het vak Inleiding straf- en strafprocesrecht vooral ingegaan op de volgende vragen: wat zijn de bronnen van het strafrecht, wie zijn de belangrijkste actoren, wat zijn hun bevoegdheden en welke zijn de grenzen waarbinnen deze bevoegdheden mogen worden uitgeoefend? Ook wordt kennisgemaakt met leerstukken als opzet, schuld, poging en deelneming.
In het derde jaar worden deze leerstukken opnieuw en veel uitgebreider bestudeerd. Daarnaast wordt ook ingegaan op thema’s als bewijs en motivering. Naast het eerstejaars en derdejaarsvak kan ook de scriptie die aan het eind van de bachelor wordt geschreven een strafrechtelijk onderwerp behelzen. De onderwerpen waaruit kan worden gekozen betreffen vaak actuele thema’s op het terrein van het straf- en strafprocesrecht. De thema’s sluiten vaak aan bij het wetenschappelijke onderzoek dat door de begeleidende docent wordt verricht.
Straf- en strafprocesrecht in de master
Na de bachelor kan ervoor worden gekozen de masterspecialisatie straf- en strafprocesrecht in Leiden te volgen.
De strafrechtelijke master is om meerdere redenen zeer interessant. Studenten worden verder en diepgaander onderwezen in (nog niet eerder behandelde onderdelen van) het straf- en strafprocesrecht. Dat geschiedt op een andere wijze dan in de bachelor. Studenten worden getraind in praktische en academische vaardigheden, waaronder het schrijven van processtukken, het houden van een referaat en het voorzitten van wetenschappelijke bijeenkomsten. De masterspecialisatie biedt op allerlei manieren verdieping, niet alleen in het positieve strafrecht, maar door vakken als ideeëngeschiedenis en criminaliteit en sanctionering ook in respectievelijk de strafrechtstheorie en –filosofie en de criminologie.
Tevens worden studenten in staat gesteld om kennis te maken met de praktijk doordat het Instituut voor Strafrecht en Criminologie nauwe banden onderhoudt met de rechtbanken in Den Haag en Haarlem en het Openbaar Ministerie in Den Haag. Rechters en officieren van justitie verzorgen geregeld lezingen, vaak in samenwerking met de zeer actieve studievereniging SOS. De studenten kunnen door bemiddeling van het Instituut voor Strafrecht een intensieve stage lopen bij die instanties.
Uitstekende faciliteiten
Leiden biedt uitstekende onderwijsfaciliteiten. Het onderwijs wordt sinds 2004 gegeven in een compleet nieuw ingericht historisch pand in het centrum van Leiden. Daar tref je de modernste faciliteiten aan, waaronder een gloednieuwe, in het licht badende bibliotheek en talloze computers met een snelle internetverbinding. Dat is heel belangrijk, want in zowel de bachelor als de master is werken met de computer onontbeerlijk. Strafrecht is namelijk altijd actueel en zodoende is er altijd grote behoefte aan de nieuwste bronnen.